Liên kết website
Bản đồ hành chính
ban do bac ho Cổng thông tin điện tửTỉnh Khánh HòaCổng thông tin điện tử tỉnh Khánh HòaCổng thông tin điện tử chính phủHệ thống vb pháp luậtTruong xa
Thống kê truy cập
Bài viết tuyên truyền về chế độ, chính sách người có công

Tham gia phong trào giải phóng dân tộc (1939-1945)

Tham gia phong trào giải phóng dân tộc (1939-1945)
Tham gia phong trào giải phóng dân tộc (1939-1945)

Tham gia phong trào giải phóng dân tộc (1939-1945)

Tháng 9/1939, chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Tháng 6/1940, đế quốc Pháp đầu hàng phát xít Nhật. Ở Đông Dương, tháng 9/1940, phát xít Nhật tấn công, thực dân Pháp đã đầu hàng, bắt tay với Nhật cùng nhau thống trị. Nhân dân ta lâm vào cảnh “một cổ hai tròng”. Ở khu vực Hòn Khói, để phục vụ cuộc chiến tranh, chính quyền Pháp – Nhật đã đặt ra nhiều chính sách hà khắc hơn để bóc lột, vơ vét của cải như tăng sưu, tăng thuế, bắt nhân dân quyên góp… Chúng tiến hành nhiều cuộc càn quét để lùng bắt thanh niên đi lính làm bia đỡ đạn cho Pháp, Nhật.

Trước tình hình đó, một số đồng chí mãn hạn tù và vượt tù về hoạt động tại Khánh Hòa, trong đó có vùng Hòn Khói, đã liên lạc với các đảng viên ở địa phương như Trương Công Kỉnh, Trương Hành, Trương Hiệu, Nguyễn Mật, Lê Văn Tân… để cùng chỉ đạo phong trào đấu tranh chống phát xít Nhật, chuẩn bị tiến đến khởi nghĩa giành chính quyền. Năm 1942, vợ chồng đồng chí Phạm Cự Hải và Nguyễn Thị Trang về hoạt động tại đây. Đồng chí Hải đã nhận khoán đào con sông Cầu Treo từ Phú Thọ đến chân núi Giồng Bồ để mở rộng khai thác và vận chuyển muối bằng ghe. Đồng chí đã liên lạc với các đảng viên ở địa phương như Trương Công Kỉnh, Trương Hành, Trương Hiệu, Nguyễn Mật, Lê Văn Tân… để cùng chỉ đạo phong trào đấu tranh chống phát xít Nhật, chuẩn bị tiến đến khởi nghĩa, đánh đổ chính quyền địch.

Do người Pháp kiểm soát gắt gao những người làm muối, trả công rẻ mạt nên tổ chức đảng đã lãnh đạo phong trào đấu tranh của nhân dân tập trung vào việc phản đối chính sách hà khắc của chúng, tổ chức cho công nhân bốc vác muối đòi tăng lương, giảm giờ làm.

Năm 1943, viện cớ chưa bán được muối, trong 7, 8 tháng liền bọn chủ không trả công cho người lao động nên  nhân dân quyết tâm chống lại sự áp bức của bọn chủ muối. Tháng 3/1943, khoảng 30 thanh niên làm muối ở thôn Phú Thọ đã tổ chức lấy muối bán cho thương buôn Quảng Ngãi đậu ghe ngoài biển Dốc Lết. Bọn Pháp biết được đã lùng bắt, nhóm thanh niên đã dùng gậy gộc đánh trả lại bọn chúng. Thực dân Pháp bắn bị thương một người. Mọi người dù biết địch dùng súng máy những vẫn hô là bọn Pháp chỉ đốt pháo để có tinh thần tiến công đánh lại chúng.

Năm 1943, sau khi ra tù, đồng chí Mai Dương đã tìm cách chắp nối liên lạc với một số tù chính trị cũ của nhà tù Ban Mê Thuột, trong đó có đồng chí Trương Công Kỉnh để tuyên truyền chủ trương đấu tranh của Đảng. Các đồng chí tiếp tục móc nối, xây dựng và phát triển đảng viên, trong đó có đồng chí Đặng Vinh Hàm ở làng Bình Tây  và đồng chí Lê Đình Thu ở Thạnh Danh, tạo thành những nòng cốt tổ chức, lãnh đạo các phong trào đấu tranh chống bắt lính, chống thuế, chống Nhật của nhân dân lúc bấy giờ. Trong thời gian này ở Hòn Khói, bọn Nhật ráo riết hoạt động để chuẩn bị lật đổ Pháp.

 2. Toàn dân nổi dậy khởi nghĩa, lật đổ chế độ thực dân, phong kiến, thành lập chính quyền dân chủ nhân dân (15/8/1945)

Đầu năm 1945, chiến tranh thế giới đang đi vào giai đoạn kết thúc. Quân Đồng Minh tiến công tiêu diệt lực lượng phát xít và giành thắng lợi. Quân Nhật tiến hành đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Đương. Đảng ta ra chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, phát động cao trào kháng Nhật cứu quốc, tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.

Từ tháng 7/1945, khí thế cách mạng ở các địa phương Ninh Hòa lên rất cao. Các đảng viên phối hợp hoạt động xây dựng nhiều nhóm Việt Minh cơ sở, làm lực lượng nòng cốt cho cách mạng. Đến tháng 8/1945, Ninh Hòa đã xây dựng nhiều nhóm cơ sở cách mạng ở hầu hết các khu vực.

Năm 1945, chi bộ đảng khu Hòn Khói gồm các đảng viên như Phạm Cự Hải, Trương Công Kỉnh, Trương Hiệu, Trương Hành, Lê Bá, Lê Văn Tân, Nguyễn Mật, Nguyễn Nô, Lê Hữu Tôn…, do đồng chí Đặng Vinh Hàm được chỉ định làm Bí thư. Chi bộ đã tổ chức các cuộc họp để bàn kế hoạch vận động nhân dân, xây dựng cơ sở Việt Minh và phát triển đảng viên. Đặc biệt cuộc họp vào đầu tháng 8/1945 đã nhất trí nhận định tình hình thế giới có nhiều thuận lợi cho Việt Nam và đề ra một số nhiệm vụ cấp bách:

- Tuyên truyền, giác ngộ quần chúng, vận động các đoàn thể, nhân dân đứng lên đánh đổ thực dân, phong kiến, giành độc lập, tự do.

- Tổ chức các lực lượng khởi nghĩa. Chuẩn bị may cờ, khẩu hiệu, truyền đơn để mít tinh toàn dân.

- Tổ chức đội tự vệ có vũ trang làm nòng cốt cho cuộc khởi nghĩa và bảo vệ chính quyền.

Cuộc họp đã phân công đồng chí Hà Lịnh, Nguyễn Xưa làm đội trưởng tự vệ. Phân công các đồng chí dự họp về các làng chuẩn bị khởi nghĩa.

Với khí thế quyết tâm, từng người tham gia hội nghị cầm đoản kiếm đứng dậy thề trung thành với Đảng, với Tổ quốc, nguyện chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp cách mạng, đánh đuổi phát xít, giành độc lập tự do cho nhân dân.

Đêm 12/ 8/1945, Tỉnh ủy lâm thời Khánh Hòa đã triệu tập cuộc Hội nghị Tỉnh ủy mở rộng tại nhà anh Nguyễn Điệp, số 45 đường Hoàng Tử Cảnh (nay là số nhà 137 Hoàng Văn Thụ, Nha Trang). Căn cứ vào chủ trương của Trung ương Đảng, Hội nghị đã quyết định nắm ngay thời cơ Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng Minh để phát động cuộc khởi nghĩa trong toàn tỉnh. Sau khi ở hội nghị về, các đồng chí đều ra sức huy động lực lượng khẩn trương hoàn thành các công tác được giao.

Quán triệt tinh thần Hội nghị Tỉnh ủy, đêm 13/8/1945, Chi bộ khu Hòn Khói đã triệu tập ngay cuộc họp bàn kế hoạch khởi nghĩa tại nhà đồng chí Phạm Cự Hải, gồm có: đồng chí Trương Công Kỉnh, Trương Hiệu, Trương Hành, Nguyễn Mật, Nguyễn Mô, Lê Văn Tân, Trần Công Danh, Năm Long, Lê Ngọc Hải, Trương Dô, Phan Hưng, Phan Huyện, Phan Dương, Lê Hữu Tôn... Bà Nguyễn Thị Trang (vợ đồng chí Phạm Cự Hải) và ông Huỳnh Hà nhận nhiệm vụ may cờ đỏ sao vàng, các khẩu hiệu, truyền đơn, biểu ngữ đã được viết sẵn.

Sáng ngày 14/8/1945, cuộc khởi nghĩa ở huyện Vạn Ninh bùng nổ thắng lợi, như phát pháo lệnh mở màn cho khí thế cách mạng phủ Ninh Hòa đang dâng rất cao. Trước yêu cầu bức xúc của phong trào cách mạng của quần chúng đang hừng hực, các đồng chí lãnh đạo Việt Minh ở các khu vực đã linh hoạt tranh thủ thời cơ thuận lợi, chỉ đạo tiễn hành khởi nghĩa, mở đầu là khu Hòn Khói vào sáng ngày 15/8/1945

Ở Hòn Khói, ngoài bộ máy ngụy quyền tay sai, còn có một tiểu đội quân Nhật đóng ở nhà trường Đông Hải và bộ phận lính Đoan đóng ở lầu Thương Chánh. Theo đề nghị của các đồng chí lãnh đạo ở Hòn Khói trước đó, sáng ngày 15/8/1945, đội tự vệ Phước Thiện huyện Vạn Ninh được điều sang hỗ trợ, bố trí lực lượng tại dốc núi Đò, đề phòng bọn Nhật có thể can thiệp, ngăn chặn cuộc khởi nghĩa từ hướng này.

Ngay trong đêm 14, rạng sáng ngày 15/8/1945, nhân dân khắp vùng Hòn Khói đánh trống, mõ, thanh la vang dội. Cán bộ dùng loa kêu gọi nhân dân đứng lên đánh đổ chế độ phát xít và tay sai, đòi quyền tự do dân chủ. Hàng ngàn quần chúng tập trung xuống đường biểu tình, trương cờ, khẩu hiệu, gương cao giáo mác, gậy gộc, kéo vào bao vậy hương xá làng Phú Thọ, tịch thu ấn tín, tuyên bố xóa bỏ chính quyền tay sai, thành lập chính quyền cách mạng, rồi tỏa về hỗ trợ cho các làng trong khu vực nổi dậy giành chính quyền về tay nhân dân. Đây là cuộc khởi nghĩa đầu tiên thắng lợi ở phủ Ninh Hòa.

Ngay sau thắng lợi, một cuộc mit tinh được tổ chức để cán bộ cách mạng nói rõ ý nghĩa của việc khởi nghĩa và thành lập chính quyền nhân dân. Đồng chí Đỗ Long, Tỉnh ủy viên, thay mặt đảng bộ cấp trên công bố chương trình hành động của Việt Minh và chỉ định thành lập Ủy ban cách mạng lâm thời gồm các đồng chí:  Chủ tịch: Phan Huyện; Phó Chủ tịch: Trần Công Danh; Ủy viên thư ký: Phan Hưng; Ủy viên quân sự: Trần Đình Trà; Ủy viên tài chính: Đỗ Hữu Hùng; Ủy viên tư pháp: Lê Bá.

Ủy ban cách mạng lâm thời Hòn Khói cùng nhân dân hô vang các khẩu hiệu:

- Đả đảo thực dân Pháp và phát xít Nhật.

- Đả đảo chính quyền bù nhìn Trần Trọng Kim.

- Mặt trận Việt Minh muôn năm.

- Việt Nam độc lập muôn năm.

- Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn năm.

Trên gương mặt mỗi người hiện lên nét vui tươi, phấn khởi của người vừa giành được tự do, độc lập. Quần chúng kéo nhau đi tuần hành rầm rộ các ngả đường, biểu dương lực lượng cách mạng. Đội tự vệ tổ chức bảo vệ Ủy ban cách mạng lâm thời và tuần tra các làng.

Sau khi khởi nghĩa thành công, thành lập được chính quyền cách mạng ở các làng và tổng Phước Hà Ngoại (khu vực Hòn Khói), nhân dân Hòn Khói đã tích cực tham gia khởi nghĩa ở phủ Ninh Hòa. Đêm 16/8/1945, bà con không ngủ chờ lệnh tập trung của Ủy ban lâm thời khu Hòn Khói đi tước súng Nhật ở đèo Bánh Ít (Ninh Đa) và khởi nghĩa ở phủ Ninh Hòa.

Lực lượng nhân dân Hòn Khói dưới sự chỉ huy của đồng chí Trần Đình Trà đã tập hợp đi lên đèo Bánh Ít vào rạng sáng 17/8/1945. Các đoàn thể quần chúng như Thanh niên cứu quốc, Phụ nữ cứu quốc, Nông dân cứu quốc và Đội thiếu niên nhi đồng cứu quốc vừa mới thành lập cùng đội tự vệ hàng ngũ chỉnh tề, mang theo thức ăn cho một ngày chiến đấu đã hăng hái lên đường. Vũ khí bấy giờ gồm có 01 khẩu mitizet, 03 khẩu monscarton, 07 khẩu súng ngắn hai nòng cùng giáo mác, trường thương, gậy tầm vông trang bị cho đội tự vệ và Đoàn Thanh niên cứu quốc. 4 giờ sáng, lực lượng cách mạng khu Hòn Khói đã tập kết đến nơi quy định. Để làm ám hiệu nhận nhau, ban chỉ huy quyết định lấy mật khẩu là “khói” mỗi khi hỏi nhau. “Khói” là Hòn Khói, là địa phương khởi nghĩa và thành lập chính quyền cách mạng sớm nhất ở phủ Ninh Hòa.

Sáng ngày 17/8/1945, hàng vạn nhân dân các làng xung quanh phủ lỵ đổ ra đường, trương cờ, khẩu hiệu xuống đường biểu tình, rồi từ các ngả đường ùn ùn kéo vào phủ lỵ, đi đầu là tự vệ giương cao giáo mác, gậy gộc, với khí thế hùng dũng sẵn sàng quật ngã bọn ngoan cố ngăn cản. Khi đoàn biểu tình phía Đông và phía Đông Bắc (khu Hòn Khói) vào đến trường Tiểu học Pháp Việt, đơn vị quân Nhật đóng tại đây có 2 tên lính ra chặn lại. Theo phương án đã tính trước, hai cán bộ Việt Minh đứng ra đối diện trả lời, còn dòng người cứ ồ ạt dồn lên phía trước. Khu phố Ninh Hòa lúc này tràn ngập một biển người, cờ đỏ sao vàng rợp trời, tiếng trống, tiếng hô khẩu hiệu vang lên như sấm dậy, rầm rập kéo vào Phủ đường.

Sau đó lực lượng cách mạng rầm rộ kéo về phủ Ninh Hòa tiến hành khởi nghĩa. Trước khí thế long trời, dậy đất của quần chúng cách mạng, Tri phủ Hồ Hưng run sợ giao nộp giấy tờ,  ấn tín và 800 đồng bạc Đông Dương cho đại diện của Việt Minh. Sau đó, một cuộc mit tinh lớn đã diễn ra tại sân vận động cạnh Phủ đường, đồng chí Trịnh Huy Quang trịnh trọng tuyên bố xóa bỏ chính quyền bù nhìn, thành lập chính quyền cách mạng, công bố thành phần Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời Phủ Ninh Hòa. Hai đồng chí Đỗ Long và Phạm Cự Hải chuyển công tác về phủ Ninh Hòa, sau đó, đồng chí Phạm Cự Hải được cử làm Phó Chủ tịch tỉnh Khánh Hòa, đồng chí Đỗ Long làm Chủ tịch phủ Ninh Hòa.

Để bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, đề phòng quân Nhật trở mặt đánh trả, ngay trong đêm 17/8/1945, quần chúng nhân dân đã đào đường hào rộng cắt đứt Tỉnh lộ 1 thành nhiều đoạn. Lực lượng thanh niên chặt các cây lớn để nằm chắn ngang đường để ngăn cản địch.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 trên quê hương Ninh Hòa, trong đó cuộc khởi nghĩa tại làng Phú Thọ (Ninh Diêm) là cuộc khởi nghĩa đầu tiên của phủ Ninh Hòa, thắng lợi đã đem đến cho nhân dân Ninh Hòa nói chung, nhân dân Ninh Diêm nói riêng một cuộc đời mới, một khí thế mới. Sau những đêm dài nô lệ, nhân dân Ninh Diêm đi theo tiếng gọi của Mặt trận Việt Minh đã đứng lên phá xiềng nô lệ, lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp, phát xít Nhật và bọn cường hào, hương lý giành lấy quyền tự do, độc lập. Mọi người đều hân hoan, vui sướng vì cách mạng đã thành công. Quê hương đã giành độc lập, nhân dân được tự do, trở thành người làm chủ vận mệnh của mình.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là kết quả của cả quá trình vận động cách mạng từ năm 1930 của Đảng, là sự nối tiếp thắng lợi cuộc biểu tình ngày 16/7/1930 của quân và dân Ninh Hòa trong đó có nhân dân Ninh Diêm, Hòn Khói. Thắng lợi này đã mở ra kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập tự do, kỷ nguyên người người dân lao động được làm chủ cuộc đời, xây dựng chính quyền của chính nhân dân. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám tạo niềm tin mãnh liệt của nhân dân vào vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ nay, người dân Ninh Diêm sẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu mới dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đảng để bảo vệ thành quả cách mạng vừa giành được.

 

Họ tên*
Email*
Bình luận*
n6FQnM
4/19/2022 9:58:37 AM

http://imrdsoacha.gov.co/silvitra-120mg-qrms

Đánh giá Cải cách hành chínhDV công đọ 3tra cuu tinh trang su ly ho so Tra cuu đo 3 Tra cuu tthcTra cuu hs mot cua Nộp trực tuyếnÝ kiến công dânso nghanh dia phuong Tra cuu van ban Hệ thống một cửa
Tin nổi bật
THĂM DÒ Ý KIẾN



Video

8/12/2022 9:57:10 AM

 
 
 
 
 
Thiết kế website    
 
 
 
 
 
 
 
^ Về đầu trang